Amaç
Bu politika belgesinin (kısaltılmış olarak politika) amacı, BİRARADA dernek lokali, açılabilecek şube lokalleri, dernek mekânları ve derneğin tek başına ya da başka kurumlarla birlikte yer aldığı proje çalışmalarında, fiziksel ve sanal tüm dernek faaliyetlerinde uyumlu, katılımcı, dayanışmacı ve üretken bir çalışma ortamı yaratabilmek ve bu amaç için çalışanların ve üyelerin uymaları beklenen davranış ilkelerini, tutumlarını ve yükümlülüklerini belirlemektir.
Kapsam
Bu politika belgesi BİRARADA’da geçici veya sürekli, profesyonel, sözleşmeli veya gönüllü tüm pozisyonlar ve derneğin çalışmalarına katılan tüm gönüllüler, stajyerler ve üyeler için geçerlidir.
Bu politika pozitif davranış ve tutum ilkelerinin yanı sıra iş yaşamında hiyerarşik bir yapılaşmanın içinde görülen psikolojik şiddet, baskı, kuşatma, taciz ve rahatsız etme dâhil olmak üzere mobbing olarak bilinen, tüm sistematik taciz şekillerini ve cinsel tacizi kapsar.
Sorumluluk Bu politikanın uygulanmasından Yürütme Kurulu, geliştirilmesi ve uyumlaştırılmasından Etik Komisyon sorumludur.
Tüm çalışanlar, üyeler, stajyerler yol açtıkları olası ihlaller açısından hem maruz kalan kişi ve kişilere hem de tüm üyelere karşı sorumludur.
Temel İlkeler
BİRARADA’nın sürdürdüğü tüm çalışmalarda gönüllü, üye ya da çalışan olarak bulunan kişiler aşağıda sıralanan etik ilkeleri onaylar, kabul eder ve bu ilkelere uygun hareket etmekten yana sorumludur.
Amaç ve Misyona Bağlılık
Derneğin tüzüğüne, amaçlarına ve misyonuna uygun davranılır.
İnsan Haklarına Saygı
İnsan hak ve özgürlüklerine aykırı veya kısıtlayıcı muamelelerde ve fırsat eşitliğini engelleyici, manipüle edici davranış veya uygulamalarda bulunulamaz.
Ayrımcılık Yapmama
Irk, etnik köken, dil, din, inanç, yaş, kurumsal ya da mesleki kıdem, cinsiyet, cinsiyet kimliği, cinsel yönelim, toplumsal cinsiyet ifadesi, cinsiyet karakteristiği, yaşam tarzı, sosyo-ekonomik durum, kültürel ve gelenek görenek farklılığı, entelektüel ve akademik performans, eğitim düzeyi, sağlık, sosyal/mesleki/akademik statü ve bunlarla sınırlı olmamak üzere hayatın hiçbir alanında etiketleyici, damgalayıcı, üstünlükçü, dışlayıcı tutum ve ayrımcılık içeren davranışlarda bulunulamaz.
Mahremiyete ve Prosedürlere Saygı
Herhangi bir gerekçe ile kimsenin kişilik ve mahremiyet hakları ihlal edilemez. Derneğin çalışmalarında ortaya çıkan hiçbir sorun ve uyuşmazlık dernek içi ve hukuksal prosedürler sonuçlanmadan grup iletişimleri, sosyal medya ve kamusal alanda üyelerin ve çalışanların itibarsızlaştırılmasına neden olacak şekilde kullanılamaz. Verilen tüm hizmetler ve gerçekten gerekli veya zorunlu olması kaydıyla işlenmesi mümkün olan tüm veriler Kişisel Verileri Koruma Kanunu hükümleri uyarınca aydınlatılmış onam alınarak
BİRARADA Yürütme Kurulu’na verilir ve işlenir.
Tarafsızlık ve Bağımsızlık
BİRARADA gönüllüleri, üyeleri ve çalışanları BİRARADA adına davrandıkları durumlarda yalnızca insan ve canlı haklarına taraf olabilir. Hiçbir gerçek ve tüzel kişiye öncelikli, ayrıcalıklı, taraflı ve eşitlik ilkesine aykırı davranamaz. BİRARADA adına herhangi bir tüzel kişilik, siyasi parti, ideoloji, kişi, sınıf veya zümre ile dernek bağımsızlığına zarar verecek herhangi bir ilişki içinde olamaz. Unvan ve yetkilerini kullanarak kendisi veya yakınları vb. lehine menfaat sağlayamaz ve aracılıkta bulunamaz; herhangi bir nedenle ayrımcılık veya kayırmacılık yapamaz.
Yasallık
BİRARADA gönüllüleri, üyeleri ve çalışanları uluslararası insan hakları belgeleri, Türkiye’nin taraf olduğu sözleşmeler ve yerel yasalar çerçevesinde hareket ederler.
Saygınlık ve Güven
BİRARADA gönüllüleri, üyeleri ve çalışanları görevlerini yerine getirirken ve iletişim kurarken güven ve saygı uyandıran bir tutum sergiler. Sahip oldukları bilgi ve belgelerin gizliliğini, çalışma arkadaşlarının haklarını ve onurlarını korumakla yükümlüdürler.
Saygı ve Nezaket
BİRARADA gönüllüleri, üyeleri ve çalışanları, mesai arkadaşları veya iş birliği içinde çalıştığı diğer kişiler ile yararlanıcılara karşı nazik ve saygılı davranır; baskı, hakaret ve tehdit edici söylem, eylem ve davranışlarda bulunamaz.
Çalışan ve Üye Davranış İlkeleri
– Çalışan ve üyelerin davranışları her şeyden önce insan hakları, sosyal adalet, insanlık onurunu koruma ve cinsiyet eşitliği değerleriyle uyumlu olmalıdır.
– Çalışan ve üyeler, tüm bireylerin haysiyetine ve değerlerine saygı göstermeli; anlayış ve hoşgörüyü önplanda tutmalı ve gizlilik ilkesine uygun biçimde davranmalıdır.
– Çalışanlar ve üyeler iş yerinde veya dışında karşılaştıkları bireylerin tüm farklılıklarına saygı duymalıdırlar. Irk, etnik köken, dil, din, inanç, yaş, kurumsal ya da mesleki kıdem, cinsiyet, cinsiyet kimliği, cinsel yönelim, toplumsal cinsiyet ifadesi, cinsiyet karakteristiği, yaşam tarzı, sosyo-ekonomik durum, kültür ve gelenek/görenek farklılıkları, entelektüel ve akademik performans, eğitim düzeyi, sağlık, sosyal/mesleki/akademik statü ve bunlarla sınırlı olmamak üzere hayatın hiçbir alanında damgalayıcı, üstünlükçü tutum ve ayrımcılık içeren davranışlarda bulunamazlar.
– Çalışanlar, gönüllüler, stajyerler ve üyeler ekip çalışmasına zarar verecek her tür tutum ve davranıştan kaçınır ve sağlıklı, güvenli ve barışçıl bir çalışma ortamının sürdürülebilmesi için gereken sorumlulukları alır ve bunun için her zaman iş birliği içinde hareket eder.
Çalışma fiilen işyeri içinde veya dışında da olsa çalışanlar, iş sözleşmesinde belirtilen çalışma sürelerine ve görev tanımlarına riayet eder ve iş görme yükümlülüklerini uygun bir biçimde yerine getirir.
– Çalışanlar, gönüllüler, stajyerler ve üyeler, özel hayatlarında ve sosyal medya ortamlarında BİRARADA’yı misyon, vizyon, temel değerler veya tüzükte belirtilen amaçlar yönünden derneği yanlış tanıtacak, çalışmalarına zarar verecek her türlü paylaşımlardan, yorumlardan, ifadelerden, eylemlerden veya tutumlardan kaçınır.
– Çalışanlar, gönüllüler, stajyerler ve üyeler, dernek çalışmalarında bir bütün olarak eko-sistemin korunması ve adil sürdürülebilirlik konularında hassasiyetle davranır ve kullanımlarına tahsis edilen tüm araç ve gereçlerin korunması ve bunların bakımı ve kontrollü tüketimi konularında gerekli özeni gösterirler.
– Çalışanlar, gönüllüler, stajyerler ve üyeler, BİRARADA yönetimi tarafından alınan iş sağlığı ve güvenliği önlemlerine uyar.
– İş yerinde taciz sayılabilecek her tür eylem yasaktır. BİRARADA çalışanları, gönüllüler, stajyerler ve üyeleri bu gibi bir eyleme şahit olmaları durumunda ilgili birime bildirimde bulunmakla yükümlüdür.
– BİRARADA çalışanları ve üyeleri, cinsel sömürü ve istismar, cinsel şiddet ve taciz ile mobbing kapsamında değerlendirilebilecek her türlü fiil ve eylemden sakınır ve bu kapsamda hazırlanmış olan BİRARADA iç düzenlemelerine, ek politika belgelerine uymayı taahhüt eder.
BİRARADA personel işe alımlarında, proje çalışmalarında ve gönüllü ortak çalışmalarda, iş sözleşmesi ile işbu belgenin okunduğuna, anlaşıldığına dair onay ve imza alınarak personel dosyasına eklenir.
Mobbing (Yıldırma)
Bu politika belgesi çerçevesinde; mobbing, uzun süreli, kasıtlı ve sistematik bir taciz türüdür. Bu tacizin ya da ayrımcılığın başlıca gerekçeleri örneğin ırk, dini inanç, renk, ulusal aidiyet, köken, fiziki engel, zihinsel engel, tıbbi durum, medeni hal, cinsiyet, cinsel yönelim veya yaş olabilir, ancak bu gerekçelerle de sınırlı değildir.
Diğer
Bu Politikanın amacı kişiye hukuktan kaynaklanan haklardan daha fazla koruma sağlamaktır ve içindeki hükümler hukukun sağladığı korumayı zayıflatacak şekilde yorumlanamaz.
Politikanın Tanıtılma Zorunluluğu ve Yaygınlaştırılması
Bu Politika içeriği tüm BİRARADA çalışma mekânlarında dijital basılı olarak ve kolay erişilebilir bir şekilde bulundurulmalıdır. Politika kamusal bir şekilde BİRARADA web sitesinde yayınlanmalıdır. BİRARADA çalışanları ve üyeler, verimli ve eşitlikçi bir ortak çalışma ortamı için yerel ve uluslararası düzeyde geliştirilen yeni hak ve özgürlükleri, ilke, kavram ve kuramları izlemek, bunları derneğin faaliyet alanlarına uygulamak, bu doğrultuda öneriler yapmak için hassas davranırlar. Ayrıca, Etik Komisyonun politikanın çarpan etkisini ve yaygınlaşmasını sağlamak amacıyla, BİRARADA çalışan, gönüllüler, stajyerler ve üyelerine, iş yerinde davranış ilkeleri hakkında tacizi ve baskıcı davranışları önleme politikası konusunda bilgilendirme yapması/konuyu eğitim kapsamına alması ve politika belgesinin güncellenmesi için çalışması beklenir.
Politika Belgesi Kapsamında Sistematik Tacizin Örnekleri
İzolasyon: Yok sayma, görmezlikten gelme, dikkate almama, söz yöneltmeme, kişinin sorduğu bir soruyu başkasına dönerek ya da ortaya cevaplama.
Hakaret: Mesleki ya da kişisel konumunu hedef alan argo ya da küfür içeren sözler söyleme. Ortaya kaba, yüz kızartıcı laflar atma.
İğneleme: Belli aralıklarla kişinin canının nasıl acıyacağını bilerek yakıcı sözler söyleme. Şok etkisi yaratan bu sözleri doğrudan ya da dolaylı olarak yöneltme.
Aşağılama: Kişiyi işi ya da kişiliği üzerinden küçük görerek, mobbing uyguladığı kişiyle eşit olmadığını ima eden sözler söyleme.
Sürekli Olumsuz Eleştirme: Hiç takdir ya da teşekkür etmeme. İş eksiksiz yapılsa bile bir tarafına kulp takma.
İş Yükleme: Mevcut sorumluluk ve günlük iş yükünün üzerine güç işler yükleme ve mantıklı olmayan sürede bitirilmesinin istenmesi. Bilgi ve becerisinin üstünde ya da altında işler talep etme. Ayrıca acil ve kritik olamamasına rağmen sistematik şekilde telefon aramalarını, grup ve özel yazışmaları ile e-posta iletişimini iş zamanı dışında sürdürme ve kişinin iş zamanı dışındaki zaman tasarrufuna ve yeniden üretime izin vermeme durumlarının sistematikleşmesi ile mesai/ iş dışındaki zamana taşan iş iletişimi de mobbing özelliği kazanır.
İş Eksiltme: Kişinin hiçbir iş yapmadan bomboş oturacağı güne dek işleri üzerinden yavaş yavaş alma, bu işleri başkalarına dağıtma.
Söylenti Yayma: Kişi hakkında doğru ya da yalan bilgileri kurum içine yayma, duyurma. Kişinin işi ya da özel yaşamıyla ilgili bilgileri izinsiz üçüncü kişilere aktarma.
Kınama: Kişinin bir düşüncesinden, davranışından ya da tutumundan dolayı kınanması ve devamında yaftalanarak dışlanması.
Kendini Göstermeyi Engelleme: Sözünü kesmek, yüksek sesle azarlamak şeklinde gerçekleşen davranışlar, sürekli eleştiri.
Sosyal İlişkilere Saldırı: Çalışan iş ortamında yokmuş gibi davranılması, iletişimin kesilmesi.
İtibara Saldırı: Asılsız söylenti, hoş olmayan imalar.
Mesleki Durumuna Saldırı: Nitelikli iş verilmemesi, anlamsız işler verilip sürekli yer değiştirilmesi.
Kişinin Sağlığına Doğrudan Saldırı: Ağır işler verilmesi, fiziksel şiddet tehdidi.
Bu örnekler dışındaki davranışlar da politika kapsamında olabilmektedir. Cinsel taciz açısından Politika tek seferlik eylemleri de kapsamaktadır.
—-
1 Bu belgenin hazırlanmasında KAOSGL Davranış Kuralları Politikası, STGM İş Yerinde Tacizi ve Baskıcı Davranışları Önleme Politikası, İHD Cinsiyetçi, Baskıcı Davranışların ve Mobbing’in Önlenmesine Dair Politika Belgesi, ILO, TIHV ve ETUC politika belgelerinden faydalanılmıştır.